سازمان اوقاف و امور خیریّه
سامانه وقف و نذر
موقوفه امام محمّد باقر(ع)

آثار و برکات وقف

وقف کردن ، عملی نیکو و حسنه در سنت ما است که به منظور آن انسان مومن و بالغ در این امر پسندیده قسمتی از اموال نقدی یا غیر نقدی و یا املاکش را به اشخاص خاص یا عام نیازمند اختصاص می‌دهد به عبارتی دیگر این عمل پسندیده (وقف کردن) به معنای بخشیدن مال و یا املاک به جهت کمک به هم نوعان و نیکوکاری است که دریافت منفعتی مالی در این دنیا عوض آن را همراه نیست ولی ثواب آن به صورت جاری تا قیامت برای شخص واقف در پرونده اعمالش ثبت میگردد.
  • وقف، چشمه هميشه جاريست که هيچگاه از حرکت باز نمي ايستد.
  • وقف، بهترين باقيات الصالحات وخيرات است.
  • با وقف زندگي آينده مان را زيباتر وخوبيهايمان را به ديگران هديه کنيم.
  • وقف کردن اموال در راه خدا پاداشي بس عظيم دارد.
  • وقف، وسيله ايست براي حضور واقفان در همه زمانها.
  • وقف، خورشيد درخشاني است که تشعشع انوار خيرات و برکاتش هرگز افول ندارد.
  • وقف، ستاره ي درخشاني درکهکشان احسان ونيکوکاري است.
  • وقف، صدقه‌ي جاودان و احساني ماندگار است.
  • وقف، چشمه‌اي هميشه جوشان و احساني ماندگار و ميراثي پايان ناپذيراست.
  • وقف، بهترين سرمايه‌ايست که سود آن را خدا مي پردازد.
shadow

درباره وقف

تعریف: وقف، نگه­داشتن و حبس کردن عین مال و جلوگیری از انتقال آن به دیگری، به‌ وسیله‌ یکی از عقود، مانند صلح، بیع، هبه و قرار دادن منافع آن در جهتی­ که واقف آن را مشخص کرده است . وقف فضیلت و ثواب بسیار زیادی دارد.
امام صادق(ع) می­‌فرمایند:
خَیْرُ مَا یُخَلِّفُهُ الرَّجُلُ بَعْدَهُ ثَلَاثَةٌ وَلَدٌ بَارٌّ یَسْتَغْفِرُ لَهُ وَ سُنَّةُ خَیْرٍ یُقْتَدَى بِهِ فِیهَا وَ صَدَقَةٌ تَجْرِی مِنْ بَعْدِهِ.
بهترین چیزى­ که انسان از خود به یادگار می­‌گذارد، سه چیز است: فرزند نیکوکارى که براى او استغفار کند، روش و سنت خوبى­ که مردم از او پیروى کنند، صدقه‌ی جاریه‌ای که پس از مرگش جریان داشته باشد.

همه واقف باشیم
shadow

بی‌ تردید فرهنگ «وقف» یکی از سنت‌های حسنه اسلامی است که درباره فضیلت و ثواب آن نیز به طور مکرر در منابع فقهی یاد شده است. حتی بنا به روایتی از امام صادق علیه السلام از آن به «صدقه جاریه» نام برده‌اند. همچنین، وقف یکی از عمده‌ترین زیرساخت‌های اقتصادی جهان اسلام و از ارزش‌های مطرح شده در جهان‌ بینی دینی نیز به شمار می آید. علاوه براین ، یکی از راه‌های ادامه نیکوکاری و کمک به هم‌ نوعان «وقف» است که واقف با وقف اموال و املاک خود برای امور خیریّه و عام المنفعه، درآمد آن موقوفات را به امور خیریّه اختصاص می‌دهد. از آنجا که وقف دارای شرایط و مقررات قانونی و شرعی خاصی است، بنابراین دانستن احکام قانونی آن نیز ضروری است.در تعریف وقف مطابق ماده ۵۵ قانون مدنی چنین آمده: «عین مال، حبس و منافع آن ‌تسبیل شود» و به بیان ساده‌تر ، اصل یک مال یا منافع حاصل از آن را که شخصی برای خدمات عمومی یا اختصاصی در جهت خیر و رضای خدا هدیه می‌کند، وقف می‌گویند و بدین‌وسیله مانع از انتقال آن به دیگری می‌شود و هرگونه معامله‌ای نسبت به آن مال مورد وقف را غیرممکن می‌سازد. منظور از واژه «تسبیل» نیز قرار گرفتن در راهی است که مد نظر واقف بوده یا به عبارتی دیگر، قرار گرفتن منافع یا عین آن مال در راه خداست. در تحقق وقف نیت به تنهایی کافی نیست، بلکه انشای وقف (انجام دادن آن) نیز لازم است. فرقی نمی‌کند انشای وقف با لفظ و صیغه خاصی باشد یا هر فعل یا هر عملی که بر عمل وقف دلالت کند.

انواع وقف

۲ نوع وقف وجود دارد:
وقف خاص: استفاده‌کنندگان از موقوفه، اشخاص، اقشار یا گروه خاصی‌‌اند؛ همانند وقف مالی که برای استادان یا دانشجویان یک دانشگاه خاص یا دانش‌آموزان یک مدرسه مشخص است.
وقف عام: استفاده‌کنندگان از آن مال موقوفه، شخص یا گروه خاصی نیستند بلکه وقف برای مصلحت عموم، مانند مساجد، بیمارستان‌ها یا مردم یک شهر است.
بنا بر ماده ۵۶ قانون مدنی «وقف واقع می‌شود به ایجاب از طرف واقف به هر لفظی که به صراحت دلالت بر معنی آن داشته باشد و قبول طبقه اول از کسانی که به آنها وقف می‌شود یا قائم‌مقام قانونی آنها در صورتی که محصور [قابل شمارش و محدود] باشند. مثل وقف بر اولاد و اگر موقوف علیهم غیرمحصور یا وقف بر مصالح عامه [وقف عام]باشد در این صورت قبول حاکم شرط است.» براساس ماده ۵۷ قانون مدنی «واقف باید مالک مالی باشد که وقف می‌کند و به‌علاوه دارای اهلیتی باشد که در معاملات معتبر است.» از جمله اینکه عاقل و بالغ باشد و قصد داشتن و با اختیارکامل بودن و اینکه فقدان حجر وی لازم است. همچنین طبق ماده ۵۸ آن قانون: «فقط وقف مالی جایز است که با بقای عین بتوان از آن منتفع شد اعم از اینکه منقول باشد یا غیرمنقول، مشاع باشد یا مفروز» .
مال مورد وقف باید دارای شرایط زیر باشد:
مال قابل رؤیت و عینی باشد (منافع یا دیون نباشد) و ملک وقف‌کننده باشد.
موقوفه باید دارای منفعت حلال باشد و منفعت آن، متعلق حق غیر که مانع از تصرف است، نباشد. بنابراین واقف نمی‌تواند ملکی را که رهن داده، وقف کند.
اصل مال با استفاده از منافع آن، تمام نشده و به مقدار قابل توجهی باقی بماند. بنابراین وقف مواد و کالاهای خوراکی و آشامیدنی صحیح نیست. مثل وقف میوه درخت ولی خود درخت یا باغ قابلیت وقف را دارد و مال موقوفه باید قابل تحویل باشد. بنابراین مثلاً وقف حیوان فراری که امکان تحویل آن نیست، صحیح نیست.
موقوفه نباید برای منفعت حرام وقف شده باشد. بنابراین مثلاً وقف مکانی برای فروش شراب یا برای استفاده فرقه‌های ضالّه باطل است. با استناد به حکم شرع از جمله شرایط صحت وقف، قبض و اقباض (تحویل و تسلیم) مال مورد وقف است. طبق ماده ۵۹ همان قانون «اگر واقف عین موقوفه را به تصرف وقف ندهد وقف محقق نمی‌شود و هر وقت به قبض داد وقف تحقق پیدا می‌کند.»

همه واقف باشیم
shadow
shadow